Kunstenaar in tuinbroek

 

In zijn atelier – 1974

Tijdens mijn zoektocht naar achtergrondinformatie vond ik bij het Instituut voor Beeld en Geluid in Hilversum, twee fragmenten van televisie opnamen. In een daarvan, uit een Tros-sportuitzending in 1974, wordt Sjeng geportretteerd als schilder van wielrentaferelen. Daarin legt hij haarfijn uit wat hem zo boeit in de wielersport: “De elementen van kleur en compositie, van snelheid, van het theatrale wat erin zit en van de onderwereldkant van de wielrennerij: de doping, de zakelijke kant, iemand kan vallen of zelfs doodgaan, maar de wielrenners moeten verder. Als het alleen om de sport zou gaan, had ik het niet gedaan” (ze geschilderd, bedoelt hij).
Ik kende hem toen nog niet, maar ik werd met terugwerkende kracht alsnog opnieuw verliefd. Hij is hier helemaal de kunstenaar, en ook nog een jongetje – in zijn tuinbroek met kleurige bretels. Maar wel een jongetje dat nadenkt over zijn schilderwerk en de betekenis daarvan. En de ontzettend theatrale muziek die erbij wordt afgespeeld, vind ik ook helemaal geweldig.

In zijn atelier – 1975

Het tweede fragment is een opname uit een aflevering van de Van Speykshow van 1975. Sjeng wordt daarin gevolgd op de Groningse Wieler Zesdaagse, waar hij al die prachtige grote wielerschilderijen heeft gemaakt. (Twee daarvan werden door Theo Koomen aangekocht). Daarnaast praat hij in zijn atelier onder andere over het hoe en waarom van zijn vak, zijn onzekerheden in het leven en over zijn toekomst.

Beide filmpjes mogen niet op deze website vanwege auteursrechten, maar ben je toevallig eens in Hilversum, ga dan langs het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid om ze daar – gratis – te bekijken. Of kom bij mij langs, want in mijn privé omgeving mag ik ze wel laten zien.

wordt vervolgd

BewarenBewarenBewarenBewaren

BewarenBewarenBewarenBewaren

BewarenBewaren

Verkeerd gekozen titel?

 

Cartoon – op zoek in een grot

Ik moet iets bekennen; de huidige titel van het boek, is in feite de ondertitel.
Eigenlijk had het “Het leven is één grote grap” moeten heten. Dat waren Sjeng’s laatste woorden, vlak voordat hij in slaap viel nadat hij besloten had dat het genoeg was. Dat hij niet meer verder wilde leven zoals hij was geworden: niets meer kunnen eten en drinken, geen controle meer hebben over zijn lichaamsfuncties en zo verzwakt dat hij alleen nog maar, totaal afhankelijk van verpleegzorg, in bed kon liggen. Als een grote grap, zo heeft Sjeng achteraf zijn leven ervaren en wie het boek leest, kan niet anders dan hem gelijk geven.

Natuurlijk wist ik wel iets af van Sjeng’s vroegere leven als kunstenaar, maar bij het uitzoeken van zijn spullen werd ik totaal overrompeld door werk wat hij me nooit had laten zien. Sjeng had het namelijk altijd over de schilderijen van zijn vader, Albert van Dalsum, en over de tekeningen van zijn tante, Ro Mogendorff. Dáár was hij mee bezig gedurende de negen jaar dat ik hem heb gekend. Over hén maakte hij websites, hún levensverhaal zocht hij uit en hún nalatenschap moest ondergebracht worden bij het Rijks Instituut voor Cultureel Erfgoed, het Joods Historisch Museum en de bijzondere collectie van de Universiteit van Amsterdam. Vóór zijn dood is hem dat voor het grootste deel gelukt en hij droeg mij op om de rest af te handelen.

Catroon – ‘pronen’ voor een nooit verschenen stripverhaal

Zijn eigen spullen bewaarde hij in twee grote lades in een tekeningenkast en in een klein hoekje van de berging, naast het werk van zijn vader en tante. Over dat eigen werk zei hij; “ach, dat is – op een paar dingen na – niet zoveel waard. Hang op wat je leuk vindt en gooi de rest maar weg.”

Ik ben blij dat ik dat niet gedaan heb, want nadat ik me een jaar bezig had gehouden met de afwikkeling van het werk van zijn vader en tante en ik inmiddels was verhuisd, zonder echt naar Sjeng’s nagelaten werk te kijken, kwam er een schat aan tekeningen en schilderijen tevoorschijn, samen met dozen vol dagboeken, brieven en agenda’s waaruit bleek dat het Sjeng in zijn jeugd en daarna niet altijd echt voor de wind was gegaan en dat het leven inderdaad grote grappen met hem had uitgehaald.

wordt vervolgd

BewarenBewaren

BewarenBewaren

BewarenBewaren

BewarenBewaren